Kun je een legionellabesmetting voorkomen?

Jaarlijks krijgen ongeveer 400 Nederlanders een legionellabesmetting. In de zomer komt deze in sommige gevallen gevaarlijke besmetting vaker voor. Vooral bij hevige regenval na een in verhouding warme periode, is er een toename van het aantal besmettingen. Kun je een legionellabesmettting voorkomen?

Wat is legionella?

Legionella is een bacterie die een ernstige longontsteking kan veroorzaken. Dit wordt ook wel de veteranenziekte genoemd. De lichtere variant van deze infectie wordt de legionellagriep genoemd. Wanneer je besmet raakt met de legionellabacterie, dan kun je een legionellabesmetting (ook wel legionellose genoemd) oplopen. Deze bacterie is de voornaamste veroorzaker van legionellose, waarvan de veteranenziekte en legionellagriep de meest voorkomende varianten zijn.

Hoe vindt besmetting plaats?

De bron van de besmetting is dus de legionellabacterie. Deze bacterie bevindt zich in de grond, maar ook in het (leiding)water. Vooral de moderne, kunststoffen waterleidingen zijn plaatsen waar de legionellabacteriën zich graag begeeft. Normaliter zorgt deze bacterie niet voor een gezondheidsprobleem. Maar wanneer de legionellabacterie zich kan vermenigvuldigen, dan kan er wel een probleem ontstaan.

De legionellabacterie kan zich gemakkelijk vermenigvuldigen, wanneer het water waarin ze leven een temperatuur van tussen de 25 en 55 graden Celsius heeft. Wanneer het water deze temperatuur heeft, en het staat voor langere tijd stil dan kan de bacterie in aantal heel sterk toenemen. Bij een temperatuur van boven de 60 graden gaat de bacterie dood.

Besmetting vindt plaats, doordat iemand de legionellabacterie inademt. Je wordt dus niet ziek van het drinken van water dat besmet is met deze bacterie.

Wat zijn besmettingsbronnen?

Naast dat de bacterie van nature in de grond en het water voorkomt, zijn andere besmettingsbronnen:

  • Douches.
  • Stoombaden.
  • Whirlpools.
  • Plantensproeiers en tuinslangen.
  • Hoe druk spuiten.
  • Kranen en andere drinkwatersystemen.
  • Natte koeltorens.
  • Sauna’s.
  • Airconditioning. Deze kans is zeer gering.

Wie kan legionellose krijgen?

Iedereen kan in principe legionellose krijgen. Maar het is wel zo dat maar heel weinig mensen jonger dan 40 jaar de variant veteranenziekte krijgen. Het blijkt wel dat de ziekte vaker bij mannen dan bij vrouwen voorkomt. Daarbij is het zo dat niet iedereen die in aanraking met deze bacterie komt, ook daadwerkelijk legionellose krijgt.

Sommige mensen hebben een hogere kans op de veteranenziekte:

  • Ouder dan 60 jaar.
  • Rokers.
  • Wanneer iemand COPD heeft.
  • Wanneer medicijnen worden gebruikt, waardoor de afweer minder wordt.
  • Wanneer iemand een verminderde afweer heeft als gevolg van een ziekte. Bijvoorbeeld door een immuunziekte of na een orgaantransplantatie.

De kans is klein dat je besmet raakt, door direct contact met een persoon die legionella heeft.

Symptomen van een legionellabesmetting

in de meeste gevallen bestaat er een incubatietijd van tussen de 2 tot 10 dagen. In sommige gevallen kan deze tijd nog langer zijn. De klachten die iemand kan krijgen kunnen zijn:

Symptomen van de veteranenziekte

In het begin krijgt iemand last van een snel opkomende hoofdpijn. Deze hoofdpijn kan gepaard gaan met spierpijn een algemeen gevoel van ziek zijn. Vervolgens kan iemand een longontsteking krijgen met een koorts van 39 graden en hoger. Een aantal mensen krijgen ook last van diarree, hoesten, overgeven en van een erge vermoeidheid.

De gevolgen van de veteranenziekte kunnen zeer ernstig zijn. De longen kunnen dusdanig beschadigd raken dat ze niet meer kunnen herstellen. Dit kan tot de dood leiden. Gelukkig kan deze ziekte, door het direct toedienen van antibiotica goed behandeld worden.

Symptomen van de legionellagriep

Bij deze lichtere vorm heeft iemand gedurende 2 tot 5 dagen last van klachten die op de klachten van een reguliere griep lijken. Denk hierbij aan: koorts, hoofdpijn, spierpijn en hoesten. Deze variant gaat vanzelf over.

Voorkomen van een legionellabesmetting

Er bestaat geen inenting tegen deze ziekte. Maar door te stoppen met roken, verklein je het risico op de veteranenziekte. Daarnaast zijn er een aantal voorzorgsmaatregelen die je kunt nemen.

,h3>Legionellabesmetting thuis voorkomen

De kans dat je thuis ziek wordt door legionellabacteriën is erg klein. Je kunt legionella-groei wel beperken door op het volgende letten:

  • Stel de temperatuur van de boiler of van de combiketel op minimaal 60 graden.
  • Zorg dat je minstens 2 keer per week zowel warm als koud water gebruikt. Wanneer je een aantal dagen weg bent geweest, dan kun je de leidingen doorspoelen. Op die manier dood je eventueel aanwezige bacteriën.
  • Zorg dat de tuinslang, plantenspuit of hoge drukspuit goed leegloopt na gebruik. Zeker in de zon zijn het broeinesten voor bacteriën.
  • Reinig je luchtbevochtiger met afgekoeld gekookt water.

Legionellabesmetting op vakantie voorkomen

  • Bij aankomst in je hotelkamer of appartement, is het verstandig om de leidingen even door te spoelen. Helemaal in het laagseizoen, wanneer de sanitaire voorzieningen nog niet zo vaak zijn gebruikt.
  • Ververs met enige regelmaat de watertank in je caravan. Vooral als je op een camping in een warm land staat.

 

Bronnen: rivm.nl en stichtingveteranenziekte.nl

Darmonderzoek: bent u al aan de beurt?

Voer uw geboortejaar in en reken uit wanneer u in aanmerking komt voor het RIVM bevolkingsonderzoek.

Doe de test