Acidose, een ernstige aandoening

Het zuur-base-evenwicht in ons bloed is van groot belang. Wanneer dit niet in evenwicht is, dan kan dat grote gevolgen hebben. Wat zijn de oorzaken van acidose?

Wat is acidose?

Acidose is een aandoening waarbij het zuurgehalte in het bloed te hoog is. Het zuur-base-evenwicht is de balans van de pH-waarde (zuurgraad) in het bloed. Deze waarde is afhankelijk van de hoeveelheid basische en zure stoffen opgelost in het bloed. De normale pH-waarde van de mens ligt tussen de 7,35 en 7,45. Op het moment dat de zuurgraad stijgt, dan daalt de pH-waarde en ontstaat er acidose.

Op het moment dat het bloed te zuur wordt, zal het lichaam alles in werking stellen om dit te herstellen. Zo ga je sneller en dieper ademhalen. Door sneller te ademen stijgt de pH-waarde van het bloed. De zure stoffen worden opgelost in de lucht die je uitademt. Dit is een snelle manier van het lichaam om de balans te herstellen. Er bestaat ook een langzame manier, namelijk via de nieren. De nieren gaan dan meer zure stoffen uitscheiden via je plas. Wanneer iemand gezond is, zal het evenwicht door deze twee manieren weer herstellen. Echter, wanneer dit niet zo is en de pH-waarde van je bloed daalt onder de 7,35, dan is er sprake acidose. Afhankelijk van de onderliggende oorzaak zijn er 2 soorten te onderscheiden:

  • Metabole acidose.
  • Respiratoire acidose.

Metabole acidose

Men spreekt van metabole acidose, wanneer een te lage pH-waarde veroorzaakt wordt door een verstoorde stofwisseling.

Respiratoire acidose

Wanneer de longen niet goed functioneren, kunnen de zure stoffen het lichaam niet goed via de ademhaling verlaten. Respiratoire acidose kan zowel acuut ontstaan als chronisch zijn.

Oorzaken van metabole acidose

  • Teveel basische stoffen verliezen
    Door bijvoorbeeld buikloop, niet goed werkende nieren of door het gebruik van cholesterolverlagende middelen, kan het lichaam te veel basische stoffen verliezen.
  • Niet goed functionerende nieren
    Wanneer het lichaam, door niet goed functionerende nieren, onvoldoende zure stoffen verliest via de urine.
  • Extreem sporten
    Als gevolg van vergaand sporten kan het lichaam te veel zure stoffen aanmaken. Denk hierbij aan melkzuurvorming in je spieren. Wanneer dit de oorzaak is, dan spreekt met van lactaatacidose.
  • Diabetes mellitus type 1
    Als gevolg van een niet goed gereguleerde diabetes mellitus kunnen bepaalde stoffen die zuur zijn zich opbouwen en hierdoor het bloed verzuren.

Wanneer ons lichaam te veel basische stoffen heeft verloren, dan zal ze dit gaan goedmaken door andere basische stoffen vast te houden. Bij metabole acidose houdt het lichaam dan vaak chloor vast. Dit te veel aan chloor kan gebruikt worden om de diagnose metabole acidose te stellen.

Oorzaken van acute respiratoire acidose

Deze vorm kan ontstaan door:

  • Chronische longaandoening zoals astma.
  • Klaplong.
  • Zware pijnstillers, waaronder morfine of sterke slaapmiddelen.

Oorzaken van chronische respiratoire acidose
Deze vorm wordt vaak veroorzaakt door ernstige aandoeningen aan je longen:

  • Chronische bronchitis.
  • Longontsteking.
  • Obesitas.

Symptomen van metabole acidose

  • Hoofdpijn
  • Verwardheid.
  • Vermoeidheid.
  • Lusteloos.
  • Misselijkheid.
  • Braken.
  • Dieper en sneller ademhalen.
  • Je zwak voelen.
  • Dalende bloeddruk.
  • Shock.
  • Coma.

Doordat het lichaam het verlies aan basische stoffen gaat compenseren houdt het een andere basische stof vast. Kalium is zo’n basische stof. Hierdoor ontstaat er een te hoog kaliumgehalte in het bloed, ook wel hyperkaliëmie genoemd. Kalium is een stof die normaal gesproken in hoge concentratie voorkomt in de spiercellen. Kalium zorgt er samen met natrium voor dat zenuwprikkels goed geleid worden en spieren zich samentrekken. Het hart is ook een spier en een te hoog kaliumgehalte in het lichaam kan in het ergste geval leiden tot een hartstilstand.

Symptomen van respiratoire acidose

  • Verwardheid.
  • Vermoeidheid.
  • Lusteloosheid.
  • Kortademigheid.
  • Hoofdpijn.
  • Slaperigheid.
  • Fruitige adem bij diabetische acidose.

Van een licht verhoogd zuurgehalte, zal iemand in de meeste gevallen weinig merken. Echter, wanneer de acidose erger wordt, zullen de klachten ook erger worden. Indien de acidose zeer ernstig is, kan iemand uiteindelijk in een coma raken of overlijden.

Behandeling van acidose

In eerste instantie zal de behandeling gericht zijn op het corrigeren van de balans in de pH-waardes. Meestal krijgt iemand via een infuus een oplossing toegediend die veel basische stoffen bevat.

Daarnaast zal de onderliggende oorzaak behandeld worden. Wanneer diabetes mellitus type 1 de oorzaak is, zal in eerste instantie het tekort aan insuline in het lichaam hersteld moeten worden. Men zal insuline toegediend krijgen. Wellicht krijgt iemand ook extra medicatie om de bloeddruk en of hartritme onder controle te krijgen. Wanneer de oorzaak nog niet duidelijk is, zal deze na het herstellen van de pH-waardes onderzocht moeten worden.

 

Bronnen: cyberpoli.nl en menselijklichaam.nl

Darmonderzoek: bent u al aan de beurt?

Voer uw geboortejaar in en reken uit wanneer u in aanmerking komt voor het RIVM bevolkingsonderzoek.

Doe de test