Aneurysma, hoe herken je de symptomen?

Wanneer de hoofdslagader beschadigd raakt en daarbij plaatselijk een verwijding van het bloedvat ontstaat, heet een aneurysma. Een aneurysma kan erg gevaarlijk zijn. Wat zijn de symptomen en welke behandeling is er mogelijk?

Wat is een aneurysma?

Wanneer een slagader wijder wordt of een uitstulping krijgt, dan spreken we van een aneurysma. In 80% van alle gevallen ontstaat zo’n verwijding of uitstulping in de grote lichaamsaorta. Deze verwijding of uitstulping ontstaat door een zwakke plek in de wand van een bloedvat. Overal in het lichaam waar slagaders lopen, kunnen aneurysma’s ontstaan.Aneurysma’s kunnen ontstaan in de:

  • Buikaorta.
  • Borstholte.
  • Hartkamer.
  • Hersenen.
  • Kransslagaders.
  • Binnenwand van de aorta.

Symptomen aneurysma

De plaats van een aneurysma bepaalt de symptomen. Meestal merk je er aan het begin weinig van, totdat de verwijding groter wordt.

Buikaneurysma
Bij een aneurysma in de buikholte heb je niet altijd symptomen.

Symptomen die voorkomen:

  • Vage buik- of rugpijn.
  • Forse rugpijn (dit is het geval bij een groot aneurysma dat tegen de wervelkolom drukt).
  • Koude, doof aanvoelende voeten of tenen (deze klacht kan voorkomen bij een aneurysma in de liesslagaders).

Heel soms zet een aneurysma snel uit of lekt bloed. Dan krijgt iemand steeds meer pijn in de buik of in de rug, voelt zich ziek, ziet bleek, transpireert en is duizelig. Op dat moment is er acute hulp nodig.

Aneurysma borstholte
Van een kleine verwijding van de slagader in de borstholte voelt iemand in de meeste gevallen niets. Symptomen die voorkomen:

  • Kortademigheid (wanneer het aneurysma tegen een tak van de luchtpijp drukt).
  • Heesheid bij druk op het strottenhoofd.
  • Slikproblemen.
  • Pijn in de rug.

Aneurysma hartkamer
Een hartaneurysma zelf geeft geen klachten.

Hersenaneurysma
In de meeste gevallen worden aneurysma’s ontdekt na een hersenbloeding, omdat een aneurysma geen symptomen geeft.

Aneurysma kransslagaders
Een klein aneurysma van de kransslagaders geeft meestal geen symptomen. Symptomen bij grote aneurysma’s kunnen zijn:

  • Kortademigheid.
  • Pijn op de borst.
  • Rugpijn.
  • Pijn in de schouders of tussen de schouderbladen.

Oorzaken van een aneurysma

De oorzaken van een aneurysma verschillen per persoon, maar een aneurysma ontstaat meestal als gevolg van atherosclerose (slagaderverkalking). Dit is een verzamelnaam voor een aandoening waarbij de slagaderwanden verharden, verdikken en hun elasticiteit verliezen.  Atherosclerose begint met een plaatselijke ophoping van bloedplaatjes, bloedcellen en cholesterol in de vaatwand. Deze ophopingen worden plaques genoemd en beginnen met een kleine beschadiging van de gladde binnenwand van het bloedvat.

Wanneer het lichaam de beschadiging probeert te herstellen, klonteren bloedplaatjes samen op de beschadigde plaats. Hieraan blijven weer andere stoffen plakken, waaronder cholesterol. Op deze ophoping kan zich later dan ook weer kalk afzetten. Het gevolg is dat de slagaders nog nauwer worden.

Maar atherosclerose is niet de enige oorzaak. Ook erfelijke stoornissen in de opbouw en stevigheid van de vaatwand, kunnen zorgen voor een aneurysma’s. Daarnaast is het zo dat aneurysma’s vooral voorkomen bij mannen ouder dan 60 jaar.

Risicofactoren voor een aneurysma

Het hebben van aneurysmata brengt grote risico’s met zich mee. Omdat de symptomen vaak niet zo duidelijk zijn, is het belangrijk om de risicofactoren te kennen:

  • Hypertensie (hoge bloeddruk).
  • Hoog bloed cholesterolniveau (men name een hoog LDL-cholesterol).
  • Diabetes mellitus (suikerziekte).
  • Overgewicht.
  • Roken, of een verleden met roken.
  • Geslacht.
  • Leeftijd.
  • Stress.
  • Letsel.
  • Weinig tot geen lichaamsbeweging.

Diagnose aneurysma

Artsen ontdekken een aneurysma vaak per toeval. Maar wanneer er een vermoeden is, dan kan met behulp van onderstaande technieken een diagnose worden gesteld

Een aneurysma wordt vaak ontdekt door:

  • Echografie.
  • CT-scan.
  • MRI-scan.

Is de diagnose gesteld, dan is het belangrijk het aneurysma goed in de gaten te houden. Ook dit gebeurt door middel van deze technieken.

Behandeling van een aneurysma

Er zijn verschillende behandelingsopties bij een aneurysma. De behandeling hangt met name af van hoe groot het aneurysma is.

Medicatie
Een algemene behandeling bestaat uit het gebruik van bloedverdunners en medicijnen die de bloeddruk verlagen om zo het risico op scheuren te verminderen. Daarnaast zal de arts je regelmatig controleren, om te weten of er actie moet worden ondernomen of niet. De meeste aneurysma’s groeien namelijk maar een paar millimeter per jaar.

Operatie
Als de verwijding van het bloedvat te groot is, is een operatie nodig. Er zijn 2 manieren om deze te behandelen. Via een open operatie in de buik of borst of via de liezen met een stent.

  • Open buik- of borstoperatie
    Het is mogelijk om de verwijding van de aorta operatief te laten verwijderen. In de buikholte plaatst de arts dan een prothese op de plek van de verwijding om zo de doorstroming van het bloed te blijven bevorderen. Ook in de borstholte is het mogelijk om zo’n prothese te plaatsen. Bij een aneurysma in de hartkamer verwijdert de arts het oude littekenweefsel en wordt de hartkamer kleiner gemaakt. Na deze operatie pompt het hart je bloed weer goed door het lichaam.
  • Plaatsing van een stent
    Een aneurysma in de hersenen en kransslagaders kan ook door middel van een operatie worden afgebonden of gesloten. Bij de kransslagaders is het ook mogelijk een stent om de verwijding te plaatsen. Hierdoor neemt de druk af, waardoor de verwijding ook minder wordt. Echter, wanneer een aneurysma is gescheurd, dan is moet deze direct worden afgebonden om verder bloedverlies te voorkomen.

Prognose

Doordat een aneurysma vaak per toeval wordt ontdekt of pas wordt ontdekt als de vaatverwijding scheurt, is de prognose niet heel goed. Dat ligt echter wel aan de plek van het aneurysma in het lichaam. Ben je er snel bij, dan is herstel mogelijk.Ontdekt men een aneurysma op tijd, dan kan met bloedverdunners en bloeddrukverlagende medicijnen de druk op de vaatverwijding afnemen. Er zijn daarna regelmatig scans nodig om de ontwikkeling in de gaten te houden.

 

Bronnen: hartstichting.nl, watiseenaneurysma.nl en aneurysma.nl