Nagelbijten, hoe kom je ervan af?

Uit onderzoek is gebleken dat 1 op de 4 mensen op hun nagels bijten. Bij schoolgaande jongeren zou dat zelfs bijna de helft zijn. Waarom doen we dit en hoe kunnen we stoppen met nagelbijten?

Wat is nagelbijten?

Bij nagelbijten, de medische term is onychofagie, worden de nagels van de vingers afgebeten. Som bijten mensen de nagels af, tot ver in het nagelbed. Voortdurend wordt gecontroleerd of de nagels gelijkmatig zijn afgebeten, en bij iedere onregelmatigheid gaat iemand weer bijten. Het kan dus voorkomen dat de vingers zo ver worden afgeknaagd, tot ze gaan bloeden. Vaak begint nagelbijten na de leeftijd van vier tot vijf jaar. Kinderen beginnen er vaak mee wanneer ze naar school gaan. Echter, het vaakst komt nagelbijten voor in de periode vlak voor de puberteit en het duurt dan vaak tot op volwassen leeftijd.

Waarom bijten mensen op hun nagels?

Nagelbijten is een onbewuste impuls die nagelbijters hebben. Het is een handeling die niet gecontroleerd kan worden en die onbewust steeds herhaald wordt. Sommige deskundigen vergelijken het met het aan je haar friemelen. Het verergert in spannende situaties, bij stress, verveling of boosheid.

Hoe het gedrag tot stand komt, is nog niet helemaal duidelijk. Er bestaan wel verschillende hypothesen waarom mensen op hun nagels bijten:

  • Vervanging voor agressieve impulsen
    Nagelbijten zou kunnen ontstaan bij kinderen bij wie de wens om te groeien, door overdreven angstige ouders te erg wordt afgeremd.  Denk hierbij aan mensen die door hun omgeving ingeperkt worden of aan wie te hoge eisen worden gesteld. Het nagelbijten is dan een vervanging voor optredende agressieve impulsen die geuit mogen worden.
  • Plaatsvervangende bevrediging
    Nagelbijten kan beschouwd worden als een soort plaatsvervangende bevrediging van onderdrukte agressie naar anderen toe. Iemand richt dan zijn kwaadheid, door het bijten van de nagels, op zichzelf.
  • Onzekerheid
    Nagelbijten kan voortkomen uit een vorm van onzekerheid in het contact met anderen mensen. Bij stress en gespannenheid probeert men dit door nagelbijten te compenseren.

Mogelijke gevolgen

In de meeste gevallen gaat het nagelbijten vanzelf in de loop van de jaren over. Bijna nooit leidt het tot iets ernstigs. Echter, nagelbijten kan wel een aantal vervelende gevolgen hebben:

  • Het is onhygiënisch
    Er zitten bacteriën onder je nagels, die naar de mond gebracht worden. Dit kan infecties in de mond veroorzaken.
  • Het zorgt voor slijtage van de tanden
    Door slijtage worden de tanden korter of kunnen er stukjes afbreken. Ook kan nagelbijten klachten aan het kaakgewricht veroorzaken.
  • Kan orthodontische behandeling verstoren
    Nagelbijten tijdens wanneer je onder behandeling van de orthodontist staat, kan ervoor zorgen dat de wortels korter en zwakker worden. Daarnaast kan nagelbijten ook zorgen voor vertraging van de behandeling.
  • Maakt de tanden zwakker
  • Kan ook een aantal psychosociale gevolgen hebben
    Mensen die op hun nagels bijten kunnen zich daarvoor schamen of ze kunnen gepest worden, wat bij sommigen kan leiden tot sociaal vermijdingsgedrag en zelfs depressie.

Hoe stoppen met nagelbijten?

Alhoewel nagelbijten meestal vanzelf verdwijnt op volwassen leeftijd, is dat niet altijd het geval. Bovendien kan het ook allerlei nare gevolgen hebben. Om je te helpen om te stoppen, kunnen de volgende tips misschien helpen:

  • Hou je nagels kort. Daarnaast kan het helpen om je nagels goed te verzorgen. Het is gebleken dat goed verzorgde nagels minder uitnodigen om af te bijten.
  • Probeer vast te stellen wanneer de neiging het grootst is. Is het stress, verveling, angst en/of frustratie.
  • Probeer afleiding te zoeken wanneer de neiging tot nagelbijten ontstaat.
  • Bij sommige mensen werkt het om (suikervrije), kauwgom bij de hand te hebben als alternatief.•
  • Probeer het nagelbijten uit te stellen. Dus wanneer je de aandrang voelt, probeer het dan eerst een minuut uit te stellen, later twee minuten enzovoorts.
  • Je kunt je nagels insmeren met een nagelbijtvloeistof. Deze hebben een bittere smaak. Bij kleuters wordt dat echter afgeraden.
  • Bestraffen of afdreigen van een nagelbijtend kind werkt in de meeste gevallen averechts.
  • Over de effectiviteit van hypnotherapie of acupunctuur bestaan onvoldoende betrouwbare gegevens om dit te kunnen aanraden.

Wanneer dit allemaal niet werk, en het nagelbijten daadwerkelijk schadelijke gevolgen heeft, dan kan gedragstherapie misschien een uitkomst bieden. Hierbij staat dan de wijziging van het gedragspatroon centraal. Het is een methode die zich richt op ontspanning, zelfcontrole, sociale steun vanuit de directe omgeving en terugblikken op de moeilijke momenten.

 

Bronnen: menselijklichaam.nl en orthofleur.nl

Darmonderzoek: ben ik al aan de beurt?
Voer uw geboortejaar in en reken uit wanneer u in aanmerking komt voor het RIVM bevolkingsonderzoek.