Volvulus: wanneer je darmen in de knoop draaien

Volvulus is een vrij veel voorkomende aandoening, waarbij een gedeelte van de darm om zichzelf gedraaid is. Volvulus kan ontstaan in de maag, de dunne darm en de dikke darm. In sommige gevallen kan het leiden tot een barst in de darm en een buikvliesontsteking of peritonitis. Dat is een levensbedreigende situatie, waar een spoedoperatie voor nodig is.

Wat is volvulus?

Wanneer een gedeelte van de darm om zijn eigen as is gedraaid, dan spraken we van een volvulus. Hierdoor kan een darmafsluiting ontstaan, waardoor het voedsel niet meer door de darm kan passeren. Doordat de bloedtoevoer naar het afgeknelde deel van de darm wordt belemmerd kan het gedraaide deel van de darm kan binnen een paar uur afsterven (darminfarct). Dit kan levensbedreigend zijn. Daarnaast kan het gedraaide darmdeel perforeren op het moment dat de darm openbarst. Ook dit is een medisch spoedgeval, waarbij operatief ingrijpen noodzakelijk is.

Symptomen volvulus

De klachten die iemand ervaart zijn afhankelijk van de plaats waar de volvulus optreedt plus het feit of er wel of geen darmafsluiting is. Mogelijke klachten kunnen zijn:

• Hevige buikpijn.
• Gallig braken.
• Misselijkheid.
• Een opgezette buik.
• Wegblijven van de ontlasting.
• Winden.

Een volvulus kan uit zichzelf weer terugdraaien. Wanneer dat gebeurt dan verdwijnen ook de klachten redelijk snel.

Oorzaak van een volvulus

Helaas blijft de oorzaak in de meeste gevallen onbekend. Wel is het zo dat bij zuigelingen een volvulus kan ontstaan door een aangeboren afwijkende ligging van de darm. Dit wordt ook malrotatie genoemd.
Bij volwassenen kan het een gevolg zijn van verklevingen waar de darm omheen draait. Tevens komt een volvulus in de dikke darm voor bij mensen met een abnormaal lange sigmoïd. Het sigmoïd is het laatste S-vormige deel van de dikke darm, vlak voor de endeldarm.

Ook zien we deze aandoening vaker bij oudere mensen, na een buikoperatie en bij chronische verstopping (constipatie).

Hoe wordt de diagnose volvulus gesteld?

De diagnose wordt meestal gesteld aan de hand van de specifieke klachten die iemand heeft, een lichamelijk onderzoek en een beeldvormend onderzoek (zoals een röntgenfoto of een CT-scan). Op de röntgenfoto of scan zou een boonvormige, enorm uitgezette darmlus te zien kunnen zijn, die soms tot aan het middenrif kan reiken.

Bij een torsie in het laatste deel van de dikke darm kan ook een endoscopie worden gedaan. Hierbij inspecteert de arts met een dunne flexibele buis via de anus de darm. Ook kan het zo zijn dat de diagnose tijdens een operatie gesteld wordt.

Behandeling van volvulus

Bij een volvulus van de dunne darm is een operatie bijna altijd noodzakelijk. In sommige gevallen is het genoeg om tijdens deze operatie de gedraaide darm terug te draaien. Dit kan alleen wanneer er niets is aangetast. Wanneer er wel een deel is beschadigd, dan moet dat deel verwijderd worden. De uiteinden maakt de chirurg vervolgens weer aan elkaar.

Wanneer er zoveel van de darm is verwijderd dat het niet meer mogelijk is om de uiteinden aan elkaar te verbinden, dan zal de chirurg de twee uiteinden van de darmen verbinden met openingen in de buikwand. Deze staan bekend als stoma’s. Dit is een kunstmatige uitgang voor de ontlasting via de buikwand. Meestal is dit een tijdelijk stoma en hij wordt aangelegd om de genezing van de darm te bevorderen. Soms kan het ook permanent zijn.

Bij een volvulus van het sigmoïd, kan het gedeelte dat is gedraaid soms tijdens een endoscopie terug worden gedraaid. Echter, vaak ontstaat er na enige tijd opnieuw een volvulus. We noemen dat een intermitterende sub-volvulus. Op dat moment is een operatie alsnog nodig.
Het is ook mogelijk dat een volvulus vanzelf terugdraait. De klachten verdwijnen dan meestal vrij snel vanzelf. Echter, ook hier kan de volvulus weer terugkomen.

Risico’s verbonden aan een operatie

Naast de gewone risico’s die aan elke operatie zijn verbonden, kunnen bij een darmoperatie ook specifieke risico’s optreden. Het kan zijn dat iemand (tijdelijk) een stoma krijgt. Maar het kan ook zo zijn dat er door de operatie verklevingen kunnen ontstaan, waardoor later opnieuw een volvulus kan optreden.

Bronnen: mlds.nlmaagdarmlever.nl en ntvg.nl

 

6 reacties

  1. Anoniem 23 maart 2019 at 04:40

    Wanner wij plotseling heftige pijn ervaren in de buikholte, ontlasting lijkt gestrmed of gaat heel moeizaam. Dit wordt in de regel als *spastische darmtoestand* omschreven. Kan dit ook als een *volvulis* worden beschouwd?
    Vriendelijke groet, Gerald

    Beantwoorden

    • John 23 maart 2019 at 21:16

      Dat is zeker niet hetzelfde!

      Beantwoorden

  2. Anoniem 2 mei 2019 at 10:43

    Hallo Ik heb nu voor de tweede keer enorme buikpijn rond de navel gehad mijn lichaam was Zijk nat ook was Ik misselijk moest veel plassen en poepen ook al last van veel winden laten voor Het gebeurde en hoofdpijn Ben een vrouw van 56 jaar was best eng

    Beantwoorden

    • John 2 mei 2019 at 17:26

      Ga dan met de klachten naar de huisarts

      Beantwoorden

  3. Anoniem 2 juli 2019 at 21:51

    Het lijkt wel alsof ik een aanval krijg. Ontzettend veel buikpijn, overgeven, zweten, geen ontlasting en dan niet op de wc kunnen zitten en lopen zelfs niet kunnen liggen. Ook een opgezette buik. Na een paar uur verdwijnt de heftige pijn weer. Masr de dagen erna nog steeds opgeblazen en een beetje buikpijn. Wat zo dat kunnen zijn.

    Beantwoorden

    • John (moderator) 2 juli 2019 at 23:24

      Moeilijk om daar zo zonder enig onderzoek iets over te zeggen. Ga met de klachten naar de huisarts

      Beantwoorden